Zaman ve Saat Dilimleri — Havale Hangi Güne Yazılır?

İstanbul’dan Londra’ya uçtun ve indiğinde saatini üç saat geri aldın. Saatin değişti ama sen aynı andasın.

Kodda da bir an ile o anı gösteren duvar saati ayrı şeylerdir. Bunları karıştırmak, bankada havalenin yanlış güne yazılması demektir.

Bir an, birçok saat

Instant bir anı UTC?Terimin tanımını açUTCDünyanın ortak saat referansı. Yaz saati yoktur; her saat dilimi UTC'ye göre bir ofsetle tanımlanır, örneğin İstanbul +03:00.Java'da Instant bir anı UTC çizgisinde tutar. Loglar ve kayıtlar UTC'de tutulursa farklı ülkelerdeki sunucular aynı dili konuşur.Sözlükte gör → çizgisinde tutar ve kimseye göre değişmez. LocalDateTime ise “saat 22:20” der ama hangi şehirde olduğunu söylemez; bu yüzden bir an değildir.

1
Instant at = Instant.now();
2
ZonedDateTime istanbul = at.atZone(ZoneId.of("Europe/Istanbul"));

Saat kayınca: yaz saati

Avrupa ve ABD yılda iki kez saatleri bir saat oynatır. Buna yaz saati?Terimin tanımını açyaz saatiBazı ülkelerin yılda iki kez saatleri bir saat oynatması. İlkbaharda bir saat hiç yaşanmaz, sonbaharda bir saat iki kez yaşanır.Ofset bu yüzden tarihe göre değişir. Türkiye 2016'dan beri yaz saati uygulamıyor ve yıl boyu +03:00 kullanıyor.Sözlükte gör → denir ve ofseti tarihe göre değiştirir.

Sonbaharda tersi olur: 02:30 iki kez yaşanır. Java varsayılan olarak ilkini seçer; withLaterOffsetAtOverlap() ikincisini verir.

Bu yüzden ofseti koda elle yazmak tehlikelidir. Kuralları bir ZoneId?Terimin tanımını açZoneIdBir bölgenin saat kurallarının adı, örneğin Europe/Berlin. Hangi tarihte hangi ofsetin geçerli olduğunu bilir; sabit bir ofset değildir.Kurallar IANA tz veritabanından gelir ve JDK güncellemeleriyle yenilenir. ZoneOffset ise yalnızca sabit bir farktır, örneğin +02:00.Sözlükte gör → bilir: Europe/Berlin hangi tarihte hangi ofsette olduğunu kendisi söyler.

Saati test edilebilir yapmak

Instant.now() her çağrıda başka bir değer döner. “Gece yarısından sonra gelen havale ertesi güne yazılır” kuralını test etmek için saati durdurabilmen gerekir.

Çözüm, saati bir Clock olarak dışarıdan vermektir. Üretimde gerçek saat, testte sabit bir an kullanılır.

1
Clock clock = Clock.fixed(Instant.parse("2026-01-15T21:05:00Z"), ZoneId.of("Europe/Istanbul"));
2
BusinessDay day = new BusinessDayResolver(clock).today();   // 2026-01-16

Kendin gör

Beş havale İstanbul, Berlin ve New York’taki sunuculardan geliyor. Sunucuların zamanı nasıl sakladığını seç ve gün sonu raporuna bak.

1. Varsayılanı oynat. Saat dilimi kaybolunca iki havale yanlış güne yazılıyor ve sıralama bozuluyor.
2. Sabit ofseti dene. Ocak’ta her şey doğru.
3. Aynı seçenekte haftayı Mart yap. New York yaz saatine geçti; bir havale kayıyor.
4. Instant’a geç. Mevsim ne olursa olsun rapor doğru.

Tuzaklar

Sunucunun varsayılan dilimine güvenmek. LocalDateTime.now() sunucunun ayarına bağlıdır; aynı kod başka bir makinede başka sonuç verir.

Bir günü 24 saat sanmak. Yaz saati gecesinde plus(Duration.ofHours(24)) duvar saatini kaydırır. Takvim günü için Period.ofDays(1) kullanılır.

Eski Date ve SimpleDateFormat. SimpleDateFormat thread-safe değildir; static bir alanda paylaşılınca tarihler karışır. DateTimeFormatter değişmezdir ve paylaşılabilir.

1
public record Transfer(String id, BigDecimal amount, Instant executedAt) {
2
}

1
@Component
2
public class BusinessDayResolver {
3

4
    static final ZoneId BANK_ZONE = ZoneId.of("Europe/Istanbul");
5

6
    private final Clock clock;
7

8
    public BusinessDayResolver(Clock clock) {
9
        this.clock = clock;
10
    }
11

12
    public LocalDate today() {
13
        return LocalDate.now(clock.withZone(BANK_ZONE));
14
    }
15

16
    public LocalDate dayOf(Instant moment) {
17
        return moment.atZone(BANK_ZONE).toLocalDate();
18
    }
19
}

1
@Service
2
public class DayEndReport {
3

4
    private final TransferRepository transfers;
5

6
    public DayEndReport(TransferRepository transfers) {
7
        this.transfers = transfers;
8
    }
9

10
    public BigDecimal total(LocalDate day) {
11
        Instant from = day.atStartOfDay(BusinessDayResolver.BANK_ZONE).toInstant();
12
        Instant to = day.plusDays(1).atStartOfDay(BusinessDayResolver.BANK_ZONE).toInstant();
13
        // Half-open range [from, to): a transfer at exactly midnight belongs to the next day.
14
        return transfers.findByExecutedAtGreaterThanEqualAndExecutedAtLessThan(from, to).stream()
15
                .map(Transfer::amount)
16
                .reduce(BigDecimal.ZERO, BigDecimal::add);
17
    }
18
}

1
class BusinessDayResolverTest {
2

3
    private static Clock at(String instant) {
4
        return Clock.fixed(Instant.parse(instant), ZoneOffset.UTC);
5
    }
6

7
    @Test
8
    void transferAfterIstanbulMidnightBelongsToNextDay() {
9
        var resolver = new BusinessDayResolver(at("2026-01-15T21:05:00Z"));
10
        assertThat(resolver.today()).isEqualTo(LocalDate.of(2026, 1, 16));
11
    }
12

13
    @Test
14
    void transferBeforeIstanbulMidnightStaysOnTheSameDay() {
15
        var resolver = new BusinessDayResolver(at("2026-01-15T20:10:00Z"));
16
        assertThat(resolver.today()).isEqualTo(LocalDate.of(2026, 1, 15));
17
    }
18
}

Kendini sına

Önce hızlı bir ısınma: puan yok, kayıt yok. Sonra asıl sorular.