Comparable ve Comparator — Kim Önce Gelir?

Bir kuyrukta insanları boylarına göre dizmek istediğini düşün. Önce “kim daha kısa?” sorusunun cevabını bilmen gerekir.

Java da bir listeyi sıralamadan önce aynı soruyu sorar: bu ikisinden hangisi önce gelir?

Doğal sıra: Comparable

Bir sınıf Comparable uygularsa kendi doğal sırasını?Terimin tanımını açdoğal sıraBir sınıfın Comparable ile kendi içine yazdığı varsayılan sıralama. Sayılarda küçükten büyüğe, tarihlerde eskiden yeniye.Metinlerin doğal sırası harf kodlarına göredir; bu yüzden insanlara gösterilecek listelerde çoğu zaman ayrı bir Comparator ya da Collator gerekir.Sözlükte gör → tanımlar. compareTo metodu üç cevaptan birini verir: negatif (ben önce), sıfır (eşitiz), pozitif (sen önce).

1
record Tutar(long kurus) implements Comparable<Tutar> {
2
    @Override
3
    public int compareTo(Tutar diger) {
4
        return Long.compare(this.kurus, diger.kurus);
5
    }
6
}
7

8
Collections.sort(tutarlar);   // doğal sıraya göre: küçükten büyüğe

String, Integer, LocalDate gibi birçok hazır tipin doğal sırası zaten vardır. Onları sıralamak için hiçbir şey yazmana gerek yok.

Başka bir sıra: Comparator

Doğal sıra her zaman istediğin sıra değildir. Comparator, sınıfa dokunmadan dışarıdan yeni bir sıra tanımlar. Aynı liste için istediğin kadar Comparator yazabilirsin.

1
list.sort(Comparator.comparing(Musteri::ad));               // ada göre
2
list.sort(Comparator.comparing(Musteri::ad).reversed());    // ters sıra
3
list.sort(String.CASE_INSENSITIVE_ORDER);                   // büyük/küçük harf farkı yok

1. Varsayılanla oynat. Doğal sırada önce büyük harfler, sonra ali, en sonda Çağla, Ömer ve İlker geldi.
2. “CASE_INSENSITIVE_ORDER” seç. ali başa geçti, ama Çağla ve Ömer hâlâ Zeynep’ten sonra.
3. “Türk alfabesi” seç. Herkes alfabedeki yerine oturdu.

Satır satır: eşitlikte ikinci kural

Sahnedeki sıralamayı koda dökelim: önce tutar, tutar eşitse tarih.

Sıra, eşitliği de belirler

TreeSet ve TreeMap elemanları sıralı tutar. İki elemanın aynı olup olmadığına da equals ile değil, karşılaştırmanın sıfır dönüp dönmediğine bakarak karar verirler.

1
Set<Musteri> set = new TreeSet<>(Comparator.comparing(Musteri::yas));
2
set.add(new Musteri("Ali", 30));
3
set.add(new Musteri("Ayşe", 30));   // eklenmez: yaşlar eşit, "aynı" sayıldı

Bu yüzden sıralı bir kümede Comparator’ı, gerçekten farklı olan iki elemanı ayırabilecek kadar ayrıntılı yazarsın.

Bankada bunun en tipik yeri ekstrelerdir. Hareketler tarihe göre dizilir, aynı saniyedeki hareketler de işlem numarasıyla ayrılır.

1
public record Movement(long id, LocalDateTime at, BigDecimal amount) implements Comparable<Movement> {
2

3
    private static final Comparator<Movement> ORDER =
4
            Comparator.comparing(Movement::at).thenComparingLong(Movement::id);
5

6
    @Override
7
    public int compareTo(Movement other) {
8
        return ORDER.compare(this, other);
9
    }
10
}

1
public final class CustomerNames {
2

3
    private static final Collator TURKISH = Collator.getInstance(Locale.forLanguageTag("tr-TR"));
4

5
    private CustomerNames() {
6
    }
7

8
    public static List<String> sorted(List<String> names) {
9
        List<String> copy = new ArrayList<>(names);
10
        copy.sort(TURKISH);
11
        return copy;
12
    }
13
}

1
public class Main {
2
    public static void main(String[] args) {
3
        List<String> names = List.of("Zeynep", "çağla", "Ayşe", "Ömer");
4

5
        System.out.println(names.stream().sorted().toList());
6
        // [Ayşe, Zeynep, Ömer, çağla]  harf koduna göre: Türkçe harfler en sona
7

8
        System.out.println(CustomerNames.sorted(names));
9
        // [Ayşe, çağla, Ömer, Zeynep]  Türkçe alfabe sırası
10
    }
11
}

Tuzaklar

a - b ile karşılaştırmak. Çok büyük ve çok küçük iki sayının farkı taşar ve işareti ters çıkabilir. Integer.compare(a, b) ya da Comparator.comparingInt kullan.

Türkçe adları doğal sırayla dizmek. Doğal sıra harf kodlarına bakar: Ç, Ö, Ş gibi harfler Z’den sonraya düşer. Türkçe sıra için Collator?Terimin tanımını açCollatorMetinleri bir dilin alfabe kurallarına göre karşılaştıran Java sınıfı. Türkçe için ç harfini c ile d arasına koyar.Collator.getInstance(Locale.forLanguageTag("tr-TR")) bir Comparator gibi kullanılır: list.sort(collator).Sözlükte gör → kullan.

Boş (null) değerler. Sıralanan alanlardan biri null olabiliyorsa Comparator.nullsLast(...) ile nereye gideceklerini açıkça söyle.

Kendini sına